Czarnobyl to nie tylko opuszczone miasto i atrakcja turystyczna. To żywy dowód na to, jak cienka jest granica między technologicznym postępem a nieodwracalnym zniszczeniem Ziemi. W 1986 roku w reaktorze numer 4 doszło do najpoważniejszej katastrofy nuklearnej w historii – podczas rzekomego „testu bezpieczeństwa”.
Promieniowanie nie zna granic. Niewidzialny radioaktywny pył uniósł się w atmosferze i wraz z wiatrem dotarł setki kilometrów dalej – aż do Skandynawii, gdzie czujniki w Szwecji jako pierwsze zaalarmowały świat. Związek Sowiecki przez wiele dni próbował ukrywać skalę tragedii.
Miasto, które miało być ideałem
Prypeć było dumą ZSRR – „Miastem Kwiatów”, z nowoczesnymi sklepami, basenem, kinami, kawiarniami, uczelniami i 35 tysiącami róż posadzonych na placach. Dla mieszkańców było spełnieniem radzieckiego snu.
Wszystko skończyło się w kilka dni.
Ewakuacja nastąpiła dopiero trzy dni po wybuchu. Ludzie wyszli tylko „na chwilę”. Zostawili ubrania, zabawki, książki, całe życie. Już nigdy nie wrócili.
Czym właściwie jest promieniowanie?
Promieniowanie jest wszędzie – w słońcu, w skałach, w naszym ciele. Ale to, co uwolniło się w Czarnobylu, było promieniowaniem jonizującym, które niszczy DNA.
Trzy rodzaje:
- Alfa – nie przenika skóry, ale po dostaniu się do organizmu niszczy komórki od środka.
- Beta – przenika wodę i tkanki, zatrzymuje ją cienka warstwa metalu.
- Gamma – jak rentgen. Przenika ciało i wymaga grubych warstw betonu lub ołowiu.
Nie czujemy go, nie widzimy – ale komórki już umierają.
Dlaczego Czarnobyl jest problemem do dziś
Radioaktywne atomy rozpadają się niezwykle wolno. Niektóre będą niebezpieczne przez 20 000 lat. Skażenia nie da się usunąć – można je jedynie przykrywać i czekać, aż same znikną.
W 1986 roku człowiek mógł pracować przy reaktorze maksymalnie 1 minutę.
Dziś roczny limit to 12 minut.
Sarkofag – plaster na ranę Ziemi
Na ruinach reaktora zbudowano betonowy sarkofag. Wiedzieli, że wytrzyma tylko 20–30 lat.
Dlatego powstała Nowa Arka – gigantyczna stalowa konstrukcja:
- koszt: 2,1 miliarda euro
- 45 państw
- 5 milionów roboczogodzin
- 2200 osób z 21 krajów
- większa niż Wieża Eiffla i Statua Wolności razem
Ma chronić świat przez 100 lat. Co dalej? Tego nikt nie wie.
Strefa – raj dla zwierząt?
Gdy człowiek zniknął, przyroda wróciła. Dziś w strefie żyją wilki, rysie, konie Przewalskiego, niedźwiedzie. Drzewa porastają bloki, ulice zamieniają się w dżunglę.
Ale pod zielenią wciąż pulsuje trucizna.
Czerwony Las – miejsce, gdzie sosny zmarły w kilka dni – wciąż należy do najbardziej skażonych obszarów na świecie.
Czy można tam jechać?
Tak – legalnie tylko z przewodnikiem i pozwoleniem.
Nie wolno:
- dotykać niczego
- wchodzić do budynków
- jeść na zewnątrz
- opuszczać grupy
To nie są zasady – to granice między życiem a chorobą.
Uwaga, AKTUALIZACJA: Od czasu rozpoczęcia wojny w Ukrainie w 2022 roku strefa wykluczenia została zamknięta dla ruchu turystycznego i obecnie nie ma możliwości legalnego zwiedzania tego terenu.
Dlaczego to nie jest „turystyka”
To nie jest ciekawostka.
To jest lekcja pokory.
Widzisz miasto bez ludzi.
Zabawki dzieci w przedszkolu.
Fotel ginekologiczny rdzewiejący w szpitalu.
Maszyny porzucone i nie wolno ich dotykać.
Nie ma co z nimi zrobić.
I rozumiesz jedno:
My naprawdę nie mamy drugiej Ziemi.
Czarnobyl to nie przeszłość
To nie „wypadek sprzed lat”.
To proces, który będzie trwał dłużej niż jakakolwiek cywilizacja.
Czarnobyl to nie historia o atomie.
To historia o odpowiedzialności.
I ostrzeżenie, którego nie możemy zignorować.
Malvina Dunder 
Leave a comment